Çocukluk ve ergenlik hızlı değişimlerin yaşandığı dönemlerdir. Duygular, davranışlar ve sosyal beceriler bu yıllarda gelişir. Bazı çocuklar bu süreçte zorlanabilir. Kaygı, dikkat sorunu veya davranış değişikliği görülebilir. Sosyal ilişkilerde güçlük de yaşanabilir. Gelişim alanlarında farklılıklar fark edilebilir. Prof. Dr. Özden Şükran Üneri, Ankara'da çocuk ve ergen psikiyatrisi alanında hizmet sunmaktadır. Değerlendirme sürecinde çocuk, genç ve aile birlikte ele alınır.
Çocuk psikiyatrisi yalnızca görülen belirtiye odaklanmaz. Çocuğun yaşı ve gelişim düzeyi önemlidir. Aile yaşamı da değerlendirmeye katılır. Okul hayatı ve arkadaş ilişkileri göz önünde tutulur. Günlük yaşamda yaşanan güçlükler incelenir. Her çocuğun gelişim yolu farklıdır. Bu nedenle değerlendirme kişiye özel yapılır. Tedavi ve destek planı da ihtiyaca göre belirlenir.
Ruhsal ve gelişimsel sorunlar her çocukta aynı biçimde görülmez. Bazı çocuklarda dikkat sorunu öne çıkar. Bazılarında aşırı hareketlilik görülebilir. Yoğun kaygı veya takıntılar da yaşanabilir. Çocuk sosyal ortamlardan kaçınabilir. İletişim ve gelişim alanlarında farklılıklar fark edilebilir. Çocuk psikiyatrisi değerlendirmesi bu güçlükleri ayrıntılı biçimde ele alır. Amaç, çocuğun ihtiyaçlarını doğru biçimde anlamaktır.
Prof. Dr. Özden Şükran Üneri'nin çalışma alanları geniştir. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu bunlardan biridir. Otizm Spektrum Bozukluğu da çalışma alanları arasındadır. Ayrılık anksiyetesi ele alınan konulardandır. Sosyal anksiyete ve yaygın anksiyete de değerlendirilir. Obsesif Kompulsif Bozukluk için de çocuk ve ergen psikiyatrisi değerlendirmesi yapılabilir.
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, kısa adıyla DEHB, nörogelişimsel bir bozukluktur. Dikkat eksikliği görülebilir. Aşırı hareketlilik eşlik edebilir. Dürtüsel davranışlar da ortaya çıkabilir. Bu belirtiler okul yaşamını etkileyebilir. Aile içi ilişkiler zorlaşabilir. Arkadaşlıklar ve günlük işler de etkilenebilir.
DEHB değerlendirmesinde belirtilerin başlangıcı önem taşır. Sorunların hangi ortamlarda görüldüğü araştırılır. Ev ve okul bilgileri birlikte ele alınabilir. Günlük yaşam üzerindeki etki incelenir. Klinik gözlem sürece katkı sağlar. Gerektiğinde çeşitli değerlendirme araçlarından yararlanılabilir. Elde edilen bilgiler birlikte yorumlanır. Destek planı çocuğun ihtiyacına göre hazırlanır.
Çocuk dikkatini sürdürmekte zorlanabilir. Görevleri tamamlamak güç olabilir. Unutkanlık görülebilir. Aşırı hareketlilik dikkat çekebilir. Dürtüsel davranışlar da yaşanabilir. Ancak bu belirtiler tek başına DEHB anlamına gelmez. Benzer yakınmalar başka nedenlerle de oluşabilir. Bu nedenle ayrıntılı değerlendirme önemlidir. Ayırıcı tanı çocuk ve ergen psikiyatrisi sürecinin bir parçasıdır.
Otizm Spektrum Bozukluğu, kısa adıyla OSB, nörogelişimsel bir durumdur. Sosyal iletişim alanında farklılıklar görülebilir. Sosyal etkileşim biçimi yaşıtlardan farklı olabilir. Sınırlı ilgi alanları ortaya çıkabilir. Tekrarlayıcı davranışlar da görülebilir. Her çocuk aynı özellikleri göstermez. Güçlü yönler kişiden kişiye değişir. Destek ihtiyacı da her çocuk için farklıdır.
Erken çocukluk döneminde bazı işaretler dikkat çekebilir. Konuşma ve iletişim becerileri gecikebilir. Sosyal etkileşim farklı gelişebilir. Tekrarlayan davranışlar görülebilir. Değişikliklere karşı yoğun tepki oluşabilir. Bu durumlarda aileler çocuk psikiyatrisine başvurabilir. Değerlendirmede gelişim öyküsü alınır. Klinik gözlem yapılır. Çocuğun davranış özellikleri ayrıntılı biçimde incelenir.
Gelişimsel farklılıkların erken fark edilmesi önemlidir. Böylece ihtiyaç duyulan destek daha erken planlanabilir. Çocuğun dil becerileri ele alınır. İletişim ve sosyal beceriler incelenir. Öğrenme özellikleri değerlendirilir. Günlük yaşam becerileri de göz önünde tutulur. Güçlü yönlerin belirlenmesi önem taşır. Destek gereken alanlar da saptanır. Sonuçlara göre kişiye özel bir yaklaşım oluşturulabilir.
Kaygı yaşamın doğal bir parçasıdır. Çocuklar da zaman zaman kaygı yaşayabilir. Ancak kaygı çok yoğun olabilir. Uzun süre devam edebilir. Okul yaşamını etkileyebilir. Aile ilişkilerini veya sosyal hayatı zorlaştırabilir. Böyle durumlarda profesyonel değerlendirme yararlı olabilir. Çocuğun yaşı ve gelişim düzeyi mutlaka dikkate alınır.
Çocukluk ve ergenlik döneminde farklı kaygı türleri görülebilir. Ayrılık anksiyetesi bunlardan biridir. Sosyal anksiyete de görülebilir. Yaygın anksiyete başka bir kaygı türüdür. Değerlendirmede kaygının nasıl başladığı incelenir. Ne kadar sürdüğü araştırılır. Hangi durumlarda arttığı belirlenir. Günlük yaşama etkisi de değerlendirilir.
Ayrılık kaygısı küçük yaşlarda doğal olabilir. Ancak bazı çocuklarda beklenenden daha yoğun yaşanır. Çocuk anne veya babadan ayrılmakta zorlanabilir. Bakım veren kişiden uzak kalmak korku yaratabilir. Okula gitmek güçleşebilir. Ev dışında bulunmak zor olabilir. Yalnız kalma düşüncesi yoğun kaygıya yol açabilir. Belirtilerin gelişim dönemine göre değerlendirilmesi gerekir.
Sosyal anksiyetede çocuk sosyal ortamlarda yoğun kaygı yaşayabilir. Başkalarının kendisini değerlendirmesinden korkabilir. Utanacağı bir durum yaşayacağını düşünebilir. Topluluk önünde konuşmak zor gelebilir. Arkadaşlık ilişkileri etkilenebilir. Sosyal etkinliklerden kaçınma görülebilir. Okul yaşamı da bu durumdan etkilenebilir. Belirtilerin şiddeti ve günlük yaşama etkisi birlikte değerlendirilir.
Yaygın Anksiyete Bozukluğunda birçok konu hakkında yoğun endişe görülebilir. Çocuk endişesini kontrol etmekte zorlanabilir. Huzursuzluk yaşanabilir. Dikkati toplamak güçleşebilir. Kolay yorulma görülebilir. Gerginlik ve uyku sorunu oluşabilir. Sürekli kötü bir şey olacakmış hissi yaşanabilir. Bu belirtiler çocuğun günlük işlerini zorlaştırabilir.
Obsesif Kompulsif Bozukluk, kısa adıyla OKB, çocuklarda da görülebilir. İstenmeyen düşünceler tekrar tekrar zihne gelebilir. Bu düşünceler yoğun sıkıntı yaratabilir. Çocuk kaygısını azaltmak için bazı davranışları yineleyebilir. Zihinsel eylemler de tekrarlanabilir. Belirtiler zaman içinde günlük yaşamı etkileyebilir.
Takıntılar okul yaşamını zorlaştırabilir. Tekrarlayan davranışlar zaman alabilir. Aile ilişkileri de etkilenebilir. Değerlendirmede çocuğun gelişim düzeyi dikkate alınır. Belirtilerin ne kadar sık olduğu araştırılır. Şiddeti ve süresi incelenir. Günlük yaşama etkisi belirlenir. Elde edilen bilgiler birlikte ele alınır.
Çocuk ve ergen psikiyatrisi değerlendirmesi kapsamlıdır. İlk olarak mevcut yakınmalar ele alınır. Çocuğun gelişim öyküsü incelenir. Aile ilişkileri hakkında bilgi alınabilir. Okul yaşamı değerlendirilir. Akademik durum gözden geçirilir. Arkadaş ilişkileri de önem taşır. Geçmişte yaşanan önemli olaylar gerektiğinde görüşmede ele alınabilir.
Bazı durumlarda aileden ek bilgi alınabilir. Okuldan gelen bilgiler de yararlı olabilir. Davranış ölçekleri kullanılabilir. Bilişsel değerlendirmeler gerekebilir. Başka uzmanlık alanlarının görüşüne ihtiyaç duyulabilir. Her çocuk için aynı yöntem kullanılmaz. Seçilecek araçlar ihtiyaca göre belirlenir. Klinik değerlendirme tüm bilgiler birlikte ele alınarak yapılır.
Her çocuk farklı özelliklere sahiptir. Bu nedenle tek bir yaklaşım herkese uygun değildir. Tedavi planında çocuğun yaşı dikkate alınır. Gelişim özellikleri göz önünde tutulur. Belirtilerin türü ve şiddeti değerlendirilir. Günlük yaşama etkisi incelenir. Aile koşulları da önem taşır. Plan, çocuğun bireysel ihtiyacına göre oluşturulur.
Çocuğun ruhsal gelişimi çevresiyle birlikte değerlendirilir. Aile bu sürecin önemli bir parçasıdır. Okul yaşamı da değerli bilgiler sunabilir. Sosyal çevredeki davranışlar dikkate alınabilir. Gerektiğinde ebeveynlerle iş birliği yapılır. Farklı ortamlardan alınan bilgiler karşılaştırılır. Böylece yaşanan güçlükler daha geniş bir çerçevede anlaşılabilir.
Çocuğunuzda dikkat sorunu fark edebilirsiniz. Aşırı hareketlilik görülebilir. Yoğun kaygı yaşanabilir. Sosyal ortamlardan kaçınma ortaya çıkabilir. Takıntılı davranışlar görülebilir. İletişim güçlükleri veya gelişimsel farklılıklar da dikkat çekebilir. Bu tür durumlarda çocuk ve ergen psikiyatrisi değerlendirmesi için başvuru yapılabilir.
Prof. Dr. Özden Şükran Üneri, Ankara'da çocuk ve ergen psikiyatristi ve psikoterapist olarak hizmet vermektedir. Çocukların ve gençlerin ihtiyaçları değerlendirilir. Aileler süreç hakkında bilgilendirilir. Değerlendirme ve tedavi planı kişiye göre oluşturulur. Çalışma alanları hakkında ayrıntılı bilgi için hizmetler sayfasını inceleyebilirsiniz. Başvuru ve iletişim bilgilerine iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
